Edebiyat Tarihi Nedir?

Dünyanın son büyük Shakespeare uzmanı olan Harvard hocası Stephen Greenblatt (d. 1943), kendini “uzmanlık” alanına hapsetmeyip, edebiyat dediğimiz dalın hayatlarımıza nasıl nüfuz ettiğini, yaşama ve düşünme biçimlerimizi nasıl değiştirdiğini anlamaya çalıştı. Ele aldığı her bir dönem ve konu hakkında, olabilecek tüm kaynaklara ulaşmaya çalışarak hem olgusal olarak “doğru”ya en yakın bilgileri içeren, ama üslubuyla da birer entrika romanı akıcılığı sunan kitaplarıyla, tarihsel çalışmalarda yeni bir çığır açtı. Yayın hayatına soktuğu Representations dergisiyle yeni tarihselcilik akımını başlatan Greenblatt, hakkında bildiğimiz şeylerin sayısının bir elin parmağını geçmediği Shakespeare’in olağanüstü bir biyografisini, “kültürel enerjinin dolaşımı” adını verdiği bir süreçle açıkladı.

Greenblatt’ın bu metni, bize, edebiyatın estetik bir dal haline gelmek üzere olduğu dönemin (“letters”, yani “harfler”den “belles-lettres”e, yani “güzel harfler”e giden sürecin) ayrıntılarını sunuyor. Ve edebiyatın, aslında, temelde, sınıfsal bir mesele olduğunu ve bu yüzden de, toplumun katmanları arasında neden yaygınlaştığını gösteriyor: Hatta daha da ileri gidiyor ve edebiyatın, bir zamanlar, ölüm-kalım meselesi olmuş olduğunu ileri sürüyor.